ElonX_Logo black
Search

SpaceX và du hành không gian: 8 điều công ty này của Elon Musk đã làm thay đổi mãi mãi

SpaceX và du hành không gian feature image
Nội dung

Sau hơn 20 năm thành lập, SpaceX đã trở thành doanh nghiệp tư nhân lớn nhất ngành hàng không vũ trụ thế giới. Những thành tựu của công ty này có thể nói là vô tiền khoáng hậu trong lịch sử. Vậy hành trình SpaceX và du hành không gian có gì tuyệt vời? Hãy cùng tìm hiểu 8 điều mà công ty này của Elon Musk đã làm được. Những thông tin trong bài viết này thực sự ấn tượng và gây choáng ngợp nếu bạn chưa biết nhiều thông tin về SpaceX. Cùng bắt đầu thôi.

Hành trình hơn 20 năm thống trị ngành hàng không vũ trụ tư nhân của SpaceX

Những thành tựu có một không hai

Elon Musk thành lập SpaceX vào ngày 14 tháng 3 năm 2002. Ước mơ lớn lao của Musk là tạo ra tàu vũ trụ thương mại, những chiếc tên lửa có thể tái sử dụng và các công nghệ tiên tiến khác. Thời điểm đó, rất ít người tin rằng Musk sẽ thành công. Bởi vì lúc đó ngành công nghiệp vũ trụ vẫn nằm trong tay các cơ quan chính phủ như NASA.

Bây giờ, 20 năm sau, hành trình SpaceX và du hành không gian đã đưa công ty này trở thành một kẻ thống trị vững chắc trong ngành. SpaceX đặt mục tiêu xây dựng chòm sao Starlink Internet gồm 2.000 vệ tinh. SpaceX cũng đang đẩy mạnh phát triển chương trình du lịch vũ trụ trên quỹ đạo. Công ty này là nhà cung cấp duy nhất của Mỹ cho các sứ mệnh đưa người lên Trạm vũ trụ quốc tế (ISS). SpaceX cũng là đơn vị thường xuyên thực hiện các vụ phóng và hạ cánh tên lửa nhằm vận chuyển hàng hóa cho nhiều khách hàng khác nhau, từ các công ty tư nhân đến NASALực lượng Không gian Mỹ (USSF).

spacex-va-du-hanh-khong-gian-1

Danh tiếng đi kèm tai tiếng

Không phải lúc nào thông tin về SpaceX cũng theo chiều hướng tích cực. Đặc biệt khi những tin tức này đi kèm với người đứng đầu công ty, chính là Elon Musk. Ví dụ vào năm 2018, doanh nhân tỷ phú đã nhấm nháp rượu whisky và hít một hơi cần sa trong một một tập podcast phát sóng trực tiếp trên kênh The Joe Rogan Experience. Điều này khiến NASA phải đánh giá lại mức độ an toàn các hoạt động của SpaceX. Cùng năm đó, Musk bị chỉ trích vì đã xúc phạm một cá nhân tham gia giải cứu các cậu bé Thái Lan khỏi hang động ngập nước.

Ngoài những vấn đề thuộc về cá nhân Musk, những vấn đề kỹ thuật xoay quanh SpaceX cũng gây tranh cãi. Cụ thể, chòm sao vệ tinh Starlink đang gây ra mối lo ngại về các mảnh vụn quỹ đạo và cản trở các các quan sát thiên văn do độ sáng của chúng. Tuy nhiên, Musk vẫn kiên trì là chính mình. SpaceX hiện vẫn đang là một trong những công ty hùng mạnh nhất trong ngành vũ trụ.

SpaceX và du hành không gian: 8 điều công ty này của Elon Musk đã làm thay đổi mãi mãi

SpaceX giúp giấc mơ du hành vũ của thế giới trỗi dậy một lần nữa

Xu hướng du hành vũ trụ từng nở rộ rồi thoái trào

Trước khi hành trình SpaceX và du hành không gian bắt đầu, trong quá khứ có một giai đoạn mà cả thế giới nói về du hành vũ trụ. Những năm 50 và 60 của thế kỷ trước, Mỹ đã phát triển sứ mệnh Apollo, đưa con người lên Mặt Trăng và quay về. Sự kiện này đã thu hút sự quan tâm và hưởng ứng của tất cả mọi người. Một trong những nhà khoa học nổi tiếng nhất khi đó là Tiến sĩ người Mỹ gốc Đức Wernher von Braun. Ông là kiến trúc sư trưởng của Saturn V, tên lửa vũ trụ đã đưa các nhà du hành Mỹ đặt chân lên Mặt Trăng.

Giấc mơ lớn lao như vậy nhanh chóng trở nên nhàm chán vào những năm 1970. Sau khi sứ mệnh Apollo hoàn thành, ngân sách của NASA cũng bị cắt giảm. Cơ quan này sau đó chỉ tập trung vào các nhiệm vụ đưa tàu vũ trụ đến quỹ đạo Trái Đất tầm thấp với chi phí hạn chế.

SpaceX và du hành không gian 2

Sự xuất hiện của SpaceX và du hành không gian làm trỗi dậy những lý tưởng đã ngủ yên

Khi gia nhập ngành công nghiệp vũ trụ, Elon Musk có sự tự chủ của riêng mình khi nắm giữ 180 triệu đô la từ thương vụ bán Paypal. Điều này giúp SpaceX và du hành không gian ít bị phụ thuộc vào các thực thể bên ngoài. Với số tiền trên, Musk đã dùng phần lớn chúng vào việc thành lập SpaceX. Ngay từ những ngày đầu, Musk đã nhấn mạnh sự cần thiết của việc du hành liên hành tinh. Sứ mệnh này sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ tuyệt chủng và khủng hoảng dân số trong tương lai. Musk lấy Sao Hỏa là đích đến của hành trình SpaceX và du hành không gian. Đây sẽ là nơi dừng chân và thuộc địa mới của loài người.

Vào khoảng năm 2002, Elon Musk đã bắt đầu nghiên cứu kế hoạch đưa người lên Sao Hỏa của NASA. Tuy nhiên lúc đó chưa có bất cứ thông tin nào về thời gian hoàn thành kế hoạch được công bố. (Trong những năm gần đây, NASA đã đề xuất mục tiêu là những năm 2030). Đó là lúc Musk hình dung ra một sứ mệnh Sao Hỏa “để thúc đẩy ý chí quốc gia”, theo trang công nghệ Wired.

spacex-va-du-hanh-khong-gian-3

Những bước đi đầu tiên của hành trình SpaceX và du hành không gian

Trong khi đó, Musk nỗ lực tích lũy danh tiếng của SpaceX và du hành không gian. Điều này giúp họ ký được các hợp đồng phóng vệ tinh, chở hàng hóa và con người trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Phải mất nhiều năm SpaceX mới chứng minh được rằng độ tin cậy của họ có thể sánh ngang với các công ty lớn như Arianespace và United Launch Alliance. Elon Musk có sự can đảm và năng lực cực tốt khi dám sử dụng tiền (rất nhiều tiền) cho các thử nghiệm công nghệ tên lửa tái sử dụng. Chính điều này đã giúp ích cho nỗ lực tự khẳng định của SpaceX.

Dự án đầy tham vọng Starship

Những năm về sau này, Musk và SpaceX đã dồn nhiều tâm huyết vào việc phát triển Starship. Đây là hệ thống bao gồm tàu vũ trụ cùng tên và tên lửa Super Heavy. Kích thước và sức mạnh khổng lồ của chúng được tạo nên để thực hiện nhiệm vụ đưa con người lên Sao Hỏa và các hành tinh xa xôi khác.

Nhiều nguyên mẫu Starship đã được thử nghiệm và đều thất bại khi lên đến độ cao lớn. Nguyên mẫu cuối cùng mang tên SN15 đã hạ cánh thành công vào tháng 5 năm 2021. NASA cũng đã chọn Starship làm tàu đổ bộ có phi hành đoàn đầu tiên cho sứ mệnh Artemis. Sứ mệnh của chương trình này đưa con người trở lại Mặt Trăng trong giữa thập kỷ này.

Tuy nhiên hành trình SpaceX và du hành không gian với Starship vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Đầu tiên là công ty vẫn chưa thực hiện vụ phóng thử nghiệm Starship nào lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Thông tin cho biết SpaceX đang chờ phê duyệt theo quy định trước khi phóng thử.

Xem thêm»  

spacex-va-du-hanh-khong-gian-4

Sự tham gia của các tỷ phú vào giai đoạn khám phá không gian hiện nay

Elon Musk là tỷ phú được chú ý nhất trong ngành hàng không vũ trụ tư nhân

Elon Musk không phải là tỷ phú duy nhất giữ vị trí quan trọng trong ngành vũ trụ. Chúng ta có Jeff Bezos, CEO Amazon, là sáng lập công ty du hành vũ trụ Blue Origin vào năm 2001. Bên cạnh đó công ty du lịch vũ trụ Virgin Galactic, thành viên của Virgin Group của tỷ phú Richard Branson cũng là cái tên đáng chú ý trong ngành này.

Tuy nhiên, Elon Musk là tỷ phú nhận được sự chú ý nhiều nhất của công chúng so với những người còn lại. Lý do có lẽ là vì Musk đã dẫn dắt SpaceX và du hành không gian đi đến nhiều thành công nổi bật. Ngoài ra Musk được chú ý nhất cũng bởi ông là người dùng Twitter rất tích cực. Đôi khi những ý kiến của Musk còn gây ra những tranh cãi kịch liệt trên trang mạng xã hội này.

Tỷ phú Jeff Bezos và Richard Branson cũng là những gương mặt không thể không nhắc đến trong ngành

Chúng ta biết khá ít thông tin về Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos. Tuy nhiên, điều đó đã thay đổi trong những năm gần đây. Công ty này đầu thực hiện những chuyến du lịch không gian dưới quỹ đạo bằng New Shepard. Phương tiện này được Blue Origin dùng để chở khách du lịch của họ. Nó gồm một tên lửa đẩy và một khoang chứa hành khách.

spacex-va-du-hanh-khong-gian-5

Trái ngược hai công ty trên, hệ thống du lịch dưới quỹ đạo của Virgin Galactic chưa hoạt động hoàn chỉnh. Công ty của của tỷ phú Richard Branson đã có 4 chuyến bay vào vũ trụ nhưng vẫn chưa có khách hàng nào.

Trong khi đó, Elon Musk thường xuyên cập nhật các thông tin về hành trình SpaceX và du hành không gian trên Twitter. Ông cũng đều đặn báo cáo tiến độ của Starship một cách trực tiếp. Chúng nhanh chóng trở thành chủ đề nóng hổi của dân mạng, đặc biệt là những người đam mê du hành không gian. Những hoạt động của SpaceX và du hành không gian dần trở thành xu hướng văn hóa chính thống trong những năm gần đây.

Du lịch vũ trụ – dịch vụ xa xỉ nhưng đầy tiềm năng

Ngành du lịch vũ trụ đã có bước nhảy vọt lớn vào năm 2021. Nhiều cá nhân đã đăng ký các chuyến bay của SpaceX, Virgin Galactic và Blue Origin. Bản thân hai tỷ phú Branson và Bezos cũng đã sử dụng dịch vụ của chính công ty mà họ sáng lập.

Loại hình du lịch đặc biệt này rõ ràng là chỉ dành cho giới nhà giàu. Chẳng hạn, mỗi chỗ ngồi trên Virgin Galactic hiện có giá 450.000 đô la. Sẽ có những tranh cãi về mặt đạo đức khi chỉ có giới siêu giàu mới có thể sử dụng dịch vụ này. Tuy nhiên thực thế cũng có những người bình thường tham gia chuyến bay du ngoạn vũ trụ.

Inspiration4 là tên chuyến bay lên quỹ đạo Trái Đất trên tàu SpaceX Dragon. Hành trình SpaceX và du hành không gian này kéo dài trong 3 ngày. Chuyến bay được thực hiện vào tháng 9 năm 2021 và được tài trợ bởi tỷ phú Jared Isaacman.

Ngoài bản thân mình, Isaacman đã dành 3 ghế còn lại của chuyến bay cho những người bình thường. Danh sách đó bao gồm 2 người may mắn được chọn thông qua một cuộc thi. Tấm vé còn lại thuộc về đại diện của một tổ chức từ thiện, bệnh viện St. Jude ở Memphis (bang Tennessee, Mỹ).

Các webcast thú vị trong những lần phóng tên lửa của hành trình SpaceX và du hành không gian

Webcast ấn tượng với sự tham gia của một phi hành gia đặc biệt

Nhiều công ty hiện nay lựa chọn phát sóng các chuyến bay vào vũ trụ của họ. Thế nhưng SpaceX và du hành không gian có hướng tiếp cận còn ấn tượng hơn. Trong những năm qua, hàng triệu người đã theo dõi các buổi phát sóng trực tiếp (webcast) mỗi khi tên lửa SpaceX hạ cánh trên biển. Còn có một “nhân vật” đặc biệt khác khiến khán giả thích thú trong mỗi lần phóng tên lửa. Đó chính là ma-nơ-canh mặc trang phục phi hành gia tham gia vào các chuyến bay của SpaceX.

Trong lần phóng tên lửa Falcon Heavy đầu tiên vào tháng 2 năm 2018, chú ma-nơ-canh này là ngôi sao rất được chú ý. Khi đó, Falcon Heavy đã cất cánh mà không gặp trở ngại nào. Ba tên lửa đẩy giai đoạn đầu của nó đã quay trở lại mặt đất tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida.

Sau đó, webcast chuyển sang cảnh khác. Người xem vô cùng bất ngờ khi thấy một “phi hành gia ma-nơ-canh” lái chiếc Tesla Roadster trên màn hình. Bài hát “Starman” của David Bowie bắt đầu vang lên. Tên bài hát cũng được đặt cho ma-nơ-canh khi nó bắt đầu chuyến hành trình vòng quanh Mặt Trời.

spacex-va-du-hanh-khong-gian-6

Phi hành gia Starman đã thu hút sự chú ý lớn của truyền thông quốc tế. Điều đó cho thấy hành trình SpaceX và du hành không gian không chỉ làm rất tốt về mặt kỹ thuật. Họ cũng có chiến lược truyền thông vô cùng hiệu quả. Bằng chứng là giờ đây cả thế giới đều quan tâm và dõi theo những sự kiện mới nhất của công ty này.

Những chiến lược quảng bá thông minh của SpaceX

SpaceX đã có chiến lược phát sóng các đoạn video dàn dựng sẵn xen kẽ trong các webcast của họ. Nước đi này rất thông minh khi nó tạo ra sự lan tỏa truyền thông cực lớn. Ngoài ra đội ngũ của công ty còn đăng những hình ảnh tên lửa thoáng qua có độ phân giải cao trên các nền tảng Twitter và Reddit. Cùng với những số liệu được cập nhật, hành trình SpaceX và du hành không gian duy trì sức nóng của họ theo thời gian.

Những ngày đầu, SpaceX đã dựa vào NASA để tăng độ tin cậy và quảng bá hình ảnh của mình. Hiện nay, NASA và SpaceX có xu hướng cạnh tranh nhau khi phát sóng các chương trình webcast trực tiếp. Điều này tạo ra thách thức cho cả hai. Tuy nhiên nó giúp khán giả đam mê vụ trụ có cơ hội theo dõi nhiều chương trình trực tiếp hấp dẫn hơn.

SpaceX mang đến phong cách mới cho những chuyến bay vào vũ trụ

Trang phục độc đáo của phi hành gia SpaceX và du hành không gian

Vào năm 2017, Elon Musk đã bật mí về trang phục du hành vũ trụ mà các phi hành gia NASA và SpaceX sẽ mặc trong các chuyến bay trong tương lai. Những hình ảnh đầu tiên được Musk đăng lên Instagram. Tuy nhiên bài viết đó đến nay đã không còn tồn tại.

Musk nhấn mạnh rằng trạng phục không gian của SpaceX đảm bảo sự cân bằng giữa tính thẩm mỹ và chức năng của nó. Đó là nhiệm vụ rất khó khăn cho các kỹ sư của công ty. Trong khi đó, mọi người bắt đầu bàn tán về những bộ đồ được giới thiệu. Thiết kế của chúng như được lấy cảm hứng từ các bộ phim khoa học viễn tưởng. Trên thực tế, bộ đồ SpaceX và du hành không gian nhìn khá mỏng manh. Điều này khiến dư luận không khỏi nghi ngờ độ an toàn của chúng. Elon Musk đã phải trấn an mọi người và nói rằng chúng chắc chắn hoạt động. Các phi hành gia của hành trình SpaceX và du hành không gian chỉ cần mang nó lên tàu vũ trụ là được.

spacex-va-du-hanh-khong-gian-7

Nhà thiết kế trang phục du hành vũ trụ cho SpaceX là ai?

Trang phục vũ trụ của SpaceX không phải ngẫu nhiên mà giống như trong các bộ phim khoa học viễn tưởng. Chúng được tạo ra bởi nhà thiết kế trang phục huyền thoại Jose Fernandez. Ông là tác giả phục trang cho các bộ phim bom tấn Hollywood. Những phim nổi bật kể đến như “Wonder Woman”, “Wolverine”, “Batman vs. Superman” hay “Captain America: Civil War”…

Những bộ đồ vũ trụ của SpaceX và du hành không gian đã trải qua các bài kiểm tra áp suất thông thường và thử nghiệm trong buồng chân không. Một chiếc đã được mặc cho Starman vào năm 2018. Một chiếc khác đã được sử dụng trên ma-nơ-canh Ripley trên chuyến bay thử nghiệm SpaceX Crew Dragon vào năm 2019.

spacex-va-du-hanh-khong-gian-8

Những trải nghiệm thú vị khác trên tàu vũ trụ SpaceX và du hành không gian

Ngoài ra trên SpaceX Crew Dragon còn có các nút điều khiển đẹp mắt, màn hình cảm ứng thay vì mặt số và công tắc. Bảng điều khiển Crew Dragon mang đến những trải nghiệm thú vị cho các phi hành gia NASA. Doug Hurley, một trong các phi hành gia NASA từng bày tỏ ấn tượng của mình với thiết kế của tàu vũ trụ SpaceX.

spacex-va-du-hanh-khong-gian-9

SpaceX và du hành không gian – đi đầu trong việc phát triển ngành du lịch vũ trụ đến quỹ đạo Trái Đất

Các khía cạnh khác của chuyến du lịch trụ Inspiration4

Ở độ cao cách mặt đất 590 km, những thành viên có mặt trên Inspiration4 có cơ hội trải nghiệm tầm nhìn cao hơn nhiều so với các phi hành gia trên ISS (khoảng 400 km). Thêm nữa, hành khách và phi hành đoàn cũng có tầm nhìn rộng hơn với cửa sổ hình vòm trên SpaceX Dragon.

spacex-va-du-hanh-khong-gian-10

Dự án DearMoon của tỷ phú Nhật Bản

Những nỗ lực quảng bá du lịch vũ trụ của SpaceX và du hành không gian còn mở rộng sang dự án DearMoon. Trong dự án này, tỷ phú Nhật Bản Yusaku Maezawa đang tìm kiếm 8 thành viên phi hành đoàn tham gia cùng trong chuyến du hành vòng quanh Mặt Trăng. Hành trình này dự kiến được thực hiện bởi tàu vũ trụ Starship của SpaceX và du hành không gian. Thời gian diễn ra chưa được ấn định, nhưng kế hoạch là trong năm 2023 này.

Dự án Polaris Dawn của tỉ phú Jared Isaacman hợp tác với SpaceX

Tỷ phú Mỹ Jared Isaacman đang ấp ủ kế hoạch tham vọng kết hợp cùng SpaceX. Đó chính là chuyến bay đầu tiên có phi hành đoàn trên tàu vũ trụ Starship thế hệ tiếp theo. Ông là sẽ là đối tác kiêm đồng tài trợ với Elon Musk trong dự án này. Polaris Dawn mang đến cơ hội có một không hai cho SpaceX thể hiện công nghệ của mình trên một chuyến bay lên quỹ đạo Trái Đất.

Sự kiện này được kỳ vọng là bước tiến mới trên hành trình phổ biến loại hình du lịch vũ trụ. Elon Musk cũng đang đi cùng các nỗ lực SpaceX và du hành không gian. Rõ ràng mong muốn của Musk là một ngày nào đó các hành trình này sẽ ngày càng phổ biến hơn với tất cả mọi người.

spacex-va-du-hanh-khong-gian-11

Còn quá sớm để nói các dự án của SpaceX và du hành không gian sẽ sắp xếp nhân sự của họ như thế nào trong các sứ mệnh không gian. Nhưng điều này có thể được thực hiện một cách hiệu quả. Giống như việc SpaceX đã có màn ra mắt Starman vô cùng thành công hồi năm 2018.

SpaceX và du hành không gian hiện là phương án duy nhất đưa phi hành đoàn trở về đất Mỹ từ quỹ đạo Trái Đất

NASA thay thế tàu vũ trụ của họ bằng tàu của các công ty tư nhân như thế nào?

Năm 2011, NASA đã cho chấm dứt hoạt động của đội tàu con thoi của họ. Sau đó cơ quan này đã hỗ trợ một số công ty trong việc phát triển các phương tiện thay thế. SpaceX và du hành vũ trụ cũng nằm trong số đó. Kết quả, SpaceX và Boeing đã giành chiến thắng vào năm 2014. Hai công ty này đã cùng chia đôi giải thưởng Năng lực vận chuyển phi hành đoàn thương mại (Commercial Crew award) trị giá 6,8 tỷ đô la của NASA.

Thời điểm đó, NASA hy vọng phi thuyền Crew Dragon của SpaceX và CST-100 Starliner của Boeing sẽ đi vào hoạt động vào năm 2017. Tuy nhiên các vấn đề về kỹ thuật và kinh phí đã đã đẩy lùi kế hoạch này lại vài năm. Vào tháng 5 năm 2020, SpaceX đã khởi động thử nghiệm Demo-2 với phi thuyền của họ. Thử nghiệm này đã đưa Crew Dragon chở hai nhà du hành vũ trụ Behnken và Hurley đến ISS. Sự kiện này mang lại chút hy vọng cho thế giới, vốn đang phải vật lộn với đại dịch Covid-19.

spacex-va-du-hanh-khong-gian-12

Ý nghĩa của vụ phóng thành công phi thuyền Crew Dragon

Đây là chuyến phóng lên quỹ đạo có phi hành đoàn đầu tiên từ đất Mỹ trong 9 năm. Các buổi phát trực tiếp từ NASA và SpaceX cho thấy Behnken và Hurley đã đến ISS an toàn trong 2 tháng. Kể từ đó đến nay, SpaceX và du hành không gian đã thực hiện thành công một số chuyến bay có phi hành đoàn đến ISS. Chỉ có một vài vấn đề nhỏ xảy ra trong suốt quá trình này.

Ngược lại, các vụ phóng phi thuyền Starliner của Boeing không được suôn sẻ như vậy. Starliner đã gặp phải nhiều trục trặc trong chuyến bay thử nghiệm quanh quỹ đạo vào cuối năm 2019. Nó vẫn chưa có cơ hội quay trở lại vũ trụ để thử lần nữa. Những vấn đề của Starliner bao gồm thời điểm phóng, ảnh hưởng đại dịch và các lo ngại về kỹ thuật khác. Các chuyến bay của phi hành đoàn có thể bị trì hoãn đến cuối năm 2023 hoặc lâu hơn. Điều này có nghĩa là ở hiện tại, Crew Dragon là lựa chọn duy nhất để các phi hành gia NASA (hoặc khách du lịch vũ trụ) khởi hành từ Mỹ.

SpaceX và du hành không gian giúp NASA giảm sự phụ thuộc vào Nga

Sau khi đội tàu con thoi ngừng hoạt động, NASA hoàn toàn phụ thuộc vào các tàu vũ trụ Soyuz của Nga. Họ đã hỗ trợ đưa các phi hành gia của Mỹ đến và đi từ ISS. Mối quan hệ giữa NASA và Nga rạn nứt sau khi Nga xâm chiếm Ukraine vào hồi tháng 2. Tuy nhiên giờ đây cơ quan này đã yên tâm hơn nhiều khi bắt tay với SpaceX và du hành không gian của họ. Sự hợp tác này giúp NASA giảm bớt sự phục thuộc vào Nga. Điều này đặc biệt quan trọng vì mối quan hệ giữa Mỹ và Nga có thể xấu đi hơn nữa trong tương lai.

spacex-va-du-hanh-khong-gian-13

SpaceX cũng có khả năng thay thế một số dịch vụ của Nga hiện tại. Chẳng hạn như họ có thể định kỳ khởi động lại tổ hợp quỹ đạo. Điều này được thực hiện với mục đích tránh lực cản từ bầu khí quyển kéo ISS quay trở lại bề mặt Trái Đất.

Công nghệ tái sử dụng tên lửa và tàu vũ trụ giúp SpaceX giảm mặt bằng chung chi phí phóng tàu vũ trụ

Chi phí của SpaceX cho mỗi hành trình thấp hơn hẳn so với Boeing hay Soyuz

Công nghệ tái sử dụng tên lửa và tàu vũ trụ là những xương sống để SpaceX xây dựng kế hoạch kinh phí hoạt động của họ. Nó luôn có xu hướng thấp hơn so với các đối thủ cạnh tranh của công ty này.

Ví dụ: Chi phí mỗi chỗ ngồi của phi hành đoàn Dragon Crew là khoảng 55 triệu đô la. Theo NASA, con số này thấp hơn 60% so với Boeing Starliner (khoảng 90 triệu đô la). Nó cũng thấp hơn 55% so với chi phí tàu vũ trụ Soyuz (khoảng 85 triệu đô la).

Thêm nữa, chi phí cho mỗi lần phóng tên lửa Falcon 9 và Falcon Heavy lần lượt là 62 triệu và 90 triệu đô la. Con số này cũng thấp hơn nhiều so với các đối thủ cạnh tranh. Ví dụ như vào cuối năm 2020, chi phí cho một lần phóng tên lửa Atlas V của United Launch Alliance là hơn 100 triệu USD một chút. Trong khi đó Atlas V có sức mạnh kém hơn so với Falcon 9.

Các chi phí khác của SpaceX và du hành không gian cũng thấp hơn so với các hãng khác

Những khách hàng muốn đưa vệ tinh vào vũ trụ bằng tên lửa Falcon 9 hoặc Falcon Heavy của SpaceX phải trả số tiền khác nhau. Mức giá tùy thuộc vào kích thước vệ tinh của họ, đây là tiêu chuẩn trong ngành. Ví dụ một nhóm các vệ tinh nhỏ sẽ trả ít tiền hơn vì cùng được phóng cùng một lần. Ngược lại, một vệ tinh lớn chắc chắn cần phải trả nhiều tiền hơn.

Chi phí thấp cũng có thể áp dụng cho các hệ thống phóng khác của SpaceX và du hành không gian trong tương lai. Ví dụ, hệ thống Starship siêu nặng dự kiến được sử dụng nhiên liệu đẩy để lên quỹ đạo Trái Đất. Phần chi phí này sẽ tiêu tốn 900.000 đô la. Trong một đề xuất vào năm 2019, Musk gợi ý rằng chi phí vận hành tổng thể của Starship có thể là khoảng 2 triệu đô la cho mỗi chuyến bay. Nếu đúng như vậy, dự án Starship sẽ thực sự mang tính cách mạng về chi phí cho SpaceX và du hành không gian ở hiện tại cũng như tương lai.

Cần lưu ý rằng tất cả các chi phí này đều là mức dự đoán dựa trên lý thuyết. Nó hoàn toàn có thể thay đổi bởi các vấn đề khác nhau, ví dụ như nguồn cung. Nhưng nhìn chung, SpaceX vẫn là gã khổng lồ mở đường cho tương lai ngành hàng không vũ trụ chi phí thấp.

SpaceX tái sử dụng tên lửa và bộ phận hạ cánh

Chìa khóa của SpaceX và du hành không gian nằm ở công nghệ tái sử dụng tên lửa

Hiện tại SpaceX đang nắm giữ công nghệ khôi phục và tái sử dụng giai đoạn đầu tiên của cả hai loại tên lửa Falcon 9 và Falcon Heavy. Việc tái sử dụng như vậy là chìa khóa giúp SpaceX và du hành không gian nói chung giảm được rất nhiều chi phí.

Sau khi phóng khoảng 9 phút, các tên lửa đẩy của SpaceX sẽ quay trở lại mặt đất và hạ cánh thẳng đứng. Để hỗ trợ quá trình này cần điều khiển tên lửa trở lại tháp phóng. Phương án khác là sử dụng các tàu không người lái tự hành giữa đại dương của SpaceX.

Hành trình SpaceX và du hành không gian đã thực hiện lần hạ cánh tên lửa thứ 100 vào tháng 12 năm 2021. Sự kiện này đánh dấu cột mốc 6 năm kể từ lần hạ cánh thành công đầu tiên của sứ mệnh quỹ đạo này.

SpaceX cũng đang tìm cách phóng thường xuyên các vệ tinh Starlink bằng tên lửa tái sử dụng. Elon Musk nhấn mạnh rằng các tên lửa này là chìa khóa để tăng tần suất phóng cũng như giảm chi phí vận hành cho công ty.

Phóng chính thức Starship – sự kiện được kỳ vọng bởi cả công chúng lẫn SpaceX

Hiện tại, tên lửa Falcon 9 và Falcon Heavy chỉ có thể tái sử dụng một phần. Tuy nhiên hệ thống tàu vũ trụ Starship và tên lửa Super Heavy sẽ có thể được tái sử dụng 100%. Và cuộc đổ bộ siêu nặng của chúng sẽ là một trong những sự kiện đáng chú ý nhất của ngành hàng không vũ trụ thời gian tới.

Elon Musk khẳng định SpaceX sẽ cố gắng bắt tên lửa Super Heavy bằng cánh tay của tháp phóng. Tên lửa này có 4 chiếc vây lưới được gắn vào các cạnh của bộ tăng áp. Các vây này sẽ điều khiển Super Heavy bay xuyên khí quyển để quay trở lại tháp phóng. SpaceX có một kế hoạch đầy tham vọng. Đó là họ sẽ bắt tên lửa đẩy đang rơi bằng cách sử dụng chính tháp phóng này. Theo mô tả, hai “cánh tay thép” sẽ vươn ra từ tháp phóng. Bộ tăng áp của Super Heavy sẽ được nối một cách chính xác vào những cánh tay này.

spacex-va-du-hanh-khong-gian-14

Những khó khăn khi đưa Super Heavy quay lại tháp phóng

Elon Musk đã từng nói về ý tưởng này trước đây. Tuy nhiên để thực hiện được, SpaceX sẽ phải đối mặt với những thách thức không nhỏ về thiết kế. Trên thực tế, Super Heavy sẽ không thực sự chạm xuống đất. Nó sẽ bị hai cánh tay thép bắt giữ giữa không trung.

Sự thay đổi này có nghĩa là Super Heavy sẽ không cần chân hạ cánh. Theo Musk, thiết kế này cho phép SpaceX tiết kiệm chi phí. Đồng thời nó cho phép đặt lại bộ tăng áp ngay lập tức lên giá phóng. Sau đó quá trình phóng có thể lặp lại trong chưa đầy một giờ.

Musk đã nhiều lần nhấn mạnh rằng khả năng tái sử dụng là bước đột phá quan trọng cần thiết để giúp việc định cư trên sao Hỏa trở nên khả thi về mặt kinh tế. Gần đây, ông ước tính rằng SpaceX có thể đưa con người lên bề mặt Hành tinh Đỏ vào năm 2026, nếu quá trình phát triển và thử nghiệm Starship diễn ra tốt đẹp.

Kết

20 năm sau ngày thành lập, SpaceX đã làm được điều mà chưa có công ty nào làm được. Đó là hoàn thiện giấc mơ du hành vũ trụ của con người hơn bao giờ hết. Chúng ta đều biết Elon Musk sẽ đi cùng hành trình SpaceX và du hành không gian rất lâu nữa. Khó mà tưởng tượng được họ sẽ làm nên được những điều phi thường nào nữa trong tương lai. Đó cũng chính là khía cạnh thú vị của tương lai: Chúng ta chỉ có cách chờ đón chúng mà thôi.

Có thể khẳng định rằng những điều mà SpaceX làm được đã góp một phần rất lớn vào di sản nhân loại thế kỷ XXI. Hy vọng với khả năng Musk, chúng ta sẽ thực hiện được những thứ mà bây giờ chỉ có thể thấy trong các bộ phim viễn tưởng. Ví dụ như định cư trên Sao Hỏa chẳng hạn.

Xem thêm»