ElonX_Logo black
Search

Con Bò Tía (Purple Cow): Chữ “P” khác biệt để sống sót trong thế giới kinh doanh đầy khắc nghiệt

con bò tía
Nội dung

Cuốn sách hay dành cho doanh nhân Purple Cow – “Con Bò Tía” của tác giả nổi tiếng Seth Godin được xuất bản lần đầu vào năm 2002 và nhanh chóng trở thành một tác phẩm kinh điển trong lĩnh vực tiếp thị và kinh doanh. Tác giả lấy cảm hứng từ truyện ngụ ngôn với hình ảnh của một đàn bò màu tím để tượng trưng cho sự khác biệt và nổi bật trong sản phẩm hoặc dịch vụ của một doanh nghiệp. Như Seth Godin khẳng định, giống như con bò tía màu tím, sản phẩm hoặc dịch vụ xuất sắc phải khác biệt và làm cho người tiêu dùng nhớ mãi.

Đây là một hướng dẫn thực hành về cách tạo ra “con bò tía” cũng chính là một thách thức cho doanh nghiệp để không ngừng sáng tạo và thay đổi để duy trì sự hấp dẫn đối với thị trường. “Con Bò Tía” không chỉ là cuốn sách gối đầu giường cho những người làm trong lĩnh vực tiếp thị và kinh doanh, mà còn là một nguồn cảm hứng cho bất kỳ ai muốn nắm bắt bí quyết để nổi bật trong môi trường kinh doanh ngày nay.

Trong Marketing, có 4 chữ P mà bất cứ người làm tiếp thị nào cũng phải biết: Product (sản phẩm), price (giá cả), promotion (khuyến mãi), place (địa điểm). Tuy nhiên, tác giả Seth Godin lại cho rằng, người làm tiếp thị đang quên mất một chữ ‘P” quan trọng: Purple Cow.

Xem Ebook: Con Bò Tía: Chữ “P” Kinh Điển Của Những Bậc Thầy Marketing Thế Hệ Mới

Bài học về việc nhắm vào thị trường phù hợp

Sự khác biệt không chỉ là về việc đổi mới sản phẩm mà còn liên quan mật thiết đến quá trình chọn lựa thị trường mục tiêu. Để nổi bật và thành công, quá trình này nên bắt đầu từ việc định rõ hướng đi và mục tiêu cụ thể của doanh nghiệp.

Theo tác giả, trong thế giới kinh doanh đầy cạnh tranh, người ta thường thảo luận về hai loại “đại dương”: Đại dương đỏ và đại dương xanh.

  • Đại dương đỏ là hình ảnh của những thị trường mà đã bão hòa, có quá nhiều đối thủ cạnh tranh và sản phẩm tương tự. Trong môi trường như vậy, mỗi doanh nghiệp đều phải cạnh tranh với “cá mập khổng lồ”, làm cho việc nổi bật và thu hút sự chú ý của khách hàng trở nên vô cùng khó khăn.
  • Ngược lại, đại dương xanh là những thị trường mới, nơi mà có ít đối thủ, và lượng khách hàng tuy nhỏ nhưng vẫn đủ để tạo nên sức ảnh hưởng. Đây thường là nơi mà sự đổi mới và sáng tạo có thể được thể hiện mà không gặp quá nhiều rủi ro từ sự cạnh tranh ác liệt.

Một sai lầm phổ biến của những người mới trong lĩnh vực kinh doanh là tập trung vào thị trường đỏ, nơi mà nhu cầu đã tồn tại, mà họ quên rằng ở đỉnh cao của nghệ thuật tiếp thị là khả năng tạo ra nhu cầu cho người tiêu dùng. Đối mặt với đối thủ ngay từ đầu thường không phải là con đường đến thành công. Thay vào đó, để có trái ngọt, chúng ta cần khám phá những con đường mới, hoặc thậm chí tự tạo lập con đường riêng cho mình.

Bài học quan trọng ở đây là, thay vì cố gắng chiếm lĩnh thị trường đỏ, nơi mà đám đông đang chú ý, bạn hãy tập trung vào việc chọn lựa thị trường xanh. Những thị trường nhỏ này có thể không có lượng khách hàng lớn nhưng lại mang lại cơ hội tốt hơn để tạo ra sự khác biệt và nổi bật.

Chọn thị trường đúng cũng liên quan đến việc hiểu rõ khách hàng. Godin nhấn mạnh, để thành công, bạn cần nắm bắt mong muốn và nhu cầu của khách hàng, thậm chí trước khi họ nhận ra chúng.

ElonX quotes - con bò tía - purple cow

Ngưng đốt tiền vào những quảng cáo không hiệu quả

Cuộc sống hiện đại đang đẩy mọi người vào tình trạng bận rộn, làm cho khách hàng không thể nhận biết và tập trung vào tất cả những quảng cáo xung quanh. Tác giả thậm chí đã thực hiện một thử nghiệm tại một khách sạn, hỏi những người đang đọc báo xem họ có thể kể tên hai công ty đang được quảng cáo trên tờ báo mà họ đang đọc không. Kết quả đáng ngạc nhiên là không ai có thể làm được điều này.

Người tiêu dùng thường chỉ quan tâm đến quảng cáo nếu nó liên quan đến những thứ họ thực sự cần. Bạn có thể không chú ý đến quảng cáo xe hơi trừ khi bạn đang cần một chiếc xe mới. Điều này làm cho quảng cáo truyền thống trên các phương tiện truyền thông đại chúng trở nên ngày càng kém hiệu quả.

Giả sử doanh nghiệp của bạn đặt quảng cáo trên truyền hình. Dù có nhiều người xem, nhưng chỉ có một phần nhỏ chú ý đến quảng cáo của bạn, và trong số đó chỉ có một phần nhỏ thực sự muốn tìm hiểu về sản phẩm của bạn. Cuối cùng thì chỉ có một phần rất nhỏ trong số những người thực sự có nhu cầu quyết định mua sản phẩm của bạn.

Người kinh doanh thông minh không chỉ là người hiểu rõ sản phẩm của mình mà còn là người biết cách đặt quảng cáo một cách chiến lược, đúng lúc và đúng chỗ. Nếu chiến lược quảng cáo không còn mang lại hiệu quả như mong đợi, việc tiếp tục đầu tư tiền vào các nền tảng quảng cáo truyền thống như truyền hình, Facebook, Google hay bất kỳ đâu khác có thể là một lãng phí tài nguyên không cần thiết. Thay vào đó, họ linh hoạt điều chỉnh chiến lược tiếp thị của mình để thích nghi với sự biến đổi của thị trường và tiêu dùng.

Để sản phẩm của bạn tự quảng cáo

Khi một con bò tía xuất hiện giữa những chú bò nâu, sự ngạc nhiên và tò mò của những người xung quanh không chỉ giới hạn ở việc dừng lại và chụp ảnh mà còn mở ra một hiện tượng mạnh mẽ trong thế giới kinh doanh – hiện tượng marketing tự nhiên.

Seth Godin thông qua ví dụ này để nói về tầm quan trọng của việc làm cho sản phẩm của bạn nổi bật, khác biệt và có khả năng tự lan truyền thông qua các kênh khác nhau, đặc biệt là marketing truyền miệng.

Ở thời điểm mà khách hàng trở nên thông thái hơn, họ không chỉ là người tiêu dùng, mà còn là người sáng tạo và lan truyền thông điệp. Đối với họ, sự chân thật và giá trị thực sự của sản phẩm trở thành quan trọng hơn bao giờ hết. Họ trở nên phản kháng với những chiến lược quảng cáo truyền thống và đòi hỏi sự độc đáo, tính sáng tạo và ý nghĩa thực sự từ sản phẩm mà họ chọn.

Từ đó, người kinh doanh thông minh phải biết cách đặt sản phẩm của mình vào thời điểm và vị trí đúng đắn để nó tự nhiên thu hút sự chú ý và tạo ra sự tò mò từ phía khách hàng.

Đồng thời, người kinh doanh cũng cần nhận ra rằng, nếu chiến lược quảng cáo truyền thống không còn hiệu quả, thì việc tiếp tục đầu tư mà không có sự thay đổi có thể dẫn đến lãng phí tài nguyên và không mang lại kết quả mong muốn. Thay vào đó, bạn nên linh hoạt điều chỉnh chiến lược tiếp thị, chuyển đổi sang những phương tiện và phương pháp hiệu quả hơn.

Một ví dụ cụ thể là câu chuyện so sánh giữa Samsung và Xiaomi. Trong khi Samsung đổ vốn lớn vào chiến dịch quảng cáo tại Olympics 2012, Xiaomi lại chọn cách tập trung vào việc xây dựng cộng đồng nhỏ trên các diễn đàn và mạng xã hội.

Có thể thấy, sự chênh lệch về chi phí ở hai chiến dịch là rất lớn nhưng kết quả thì sao? Chính sự khác biệt thông qua cách tiếp cận độc đáo của Xiaomi đã giúp họ xây dựng một cộng đồng MiFans mạnh mẽ. Còn Samsung phải chi trả một khoản lớn để thu hút sự chú ý. Điều này chứng minh rằng khác biệt hóa và sự sáng tạo có thể đạt được hiệu quả cao trong chiến lược tiếp thị, ngay cả khi chi phí thấp hơn nhiều so với đối thủ.

Hãy định vị sản phẩm rõ ràng

Trong cuốn sách Purple Cow – “Con Bò Tía”, Seth Godin tập trung vào ý tưởng rằng để nổi bật và thu hút sự chú ý, sản phẩm cần phải có một vị trí đặc biệt trong tâm trí khách hàng.

Định vị sản phẩm không chỉ là về việc xác định nó ở đâu trên thị trường mà còn liên quan đến cách sản phẩm đó khác biệt và mang lại giá trị đặc biệt cho khách hàng. Nó giúp xác định lý do tại sao khách hàng nên chọn sản phẩm của bạn thay vì của đối thủ.

Một cách để định vị sản phẩm là thông qua việc tạo ra một đặc điểm nổi bật, một điểm mạnh mà không có ai khác có được. Điều này có thể là về chất lượng, thiết kế, trải nghiệm người dùng hoặc bất kỳ yếu tố nào mà khách hàng đặc biệt đánh giá cao.

Ví dụ như khi nghĩ đến Apple, bạn nghĩ đến sự đơn giản, thiết kế tinh tế và trải nghiệm người dùng liền mạch. Điều này là kết quả của việc Apple đã thành công trong việc định vị sản phẩm của mình là lựa chọn dành cho những người đánh giá cao về thiết kế và hiệu suất, mang đến trải nghiệm khác biệt.

Định vị sản phẩm không chỉ giúp xác định vị trí của nó trên thị trường mà còn tạo ra sự nhận thức và nhớ đến từ phía khách hàng. Nó là chìa khóa để tạo ra một hình ảnh mạnh mẽ và giữ cho sản phẩm của bạn nổi bật giữa đám đông cạnh tranh.

Mạo hiểm là con đường an toàn nhất

Ở bên ngoài, có quá nhiều người lựa chọn theo một con đường trải phẳng và dễ dàng để tiến đi. Những trái ngọt ven đường đã được những người đi trước đón hưởng toàn bộ, nhưng tại sao bạn không dám bước chân lên một con đường mới, nơi có thể đầy rủi ro và khó khăn?

Mạo hiểm không đơn thuần là hành động vô tư và liều lĩnh mà là sự can đảm đối mặt với những thách thức và khám phá những con đường chưa được ai chạm đến. Trong thế giới kinh doanh đầy cạnh tranh, những người mạo hiểm có khả năng nổi bật, thu hút sự chú ý và tạo ra những thay đổi đột phá.

Hãy dành thời gian và công sức để khám phá những con đường mới, những nơi mà người khác có thể không dám chọn. Mặc dù nó có thể nguy hiểm và đầy gập ghềnh, nhưng đó là cơ hội để bạn tận hưởng trái ngọt mà chỉ những người tận tâm và kiên trì mới đạt được. Bạn có thể phải đối mặt với những thách thức, nhưng nếu bạn dám đương đầu và khám phá những điều mới mẻ, trái ngọt sẽ thuộc về bạn.

Sự mạo hiểm có thể mở ra những cánh cửa mới, khám phá những ý tưởng sáng tạo và đặt ra những câu hỏi “Tại sao không?”. Từ những hành động mạo hiểm, bạn có thể xây dựng sự độc đáo và tạo ra những sản phẩm, dịch vụ, hay thậm chí là những thay đổi lớn trong ngành công nghiệp.

Hãy để những người đến sau phải lau nước mắt trước sự thành công và đổi mới mà bạn đã tạo ra trên con đường riêng của mình. Đừng ngần ngại khám phá và chọn lựa những hành trình có thể mang lại trải nghiệm và thành tựu mà đường đi thông thường không thể mang lại.

Vui vẻ đón nhận sự chỉ trích

Khi bạn đưa ra một ý tưởng mới, một “con bò tía” trong thế giới đang tuân theo những quy luật quen thuộc, có những người không ưa sự mới mẻ, và họ chắc chắn sẽ chỉ trích bạn. Tâm trạng đầu tiên của bạn cần là vui vẻ đón nhận. Đừng không để ý đến những người này, vì họ chỉ làm tăng thêm áp lực không cần thiết cho bạn.

Đối diện với sự chỉ trích, bạn không nên buồn bã hay lo lắng quá mức. Thay vào đó, hãy nhìn nhận nó như một cơ hội để cải thiện và phát triển ý tưởng của mình. Bạn có thể học được nhiều từ những góp ý phản biện. Đôi khi, sự phê phán chính là nguồn động viên lớn nhất để bạn tiếp tục đổi mới.

Quan trọng hơn, việc vui vẻ đón nhận sự chỉ trích còn tạo ra một tinh thần lạc quan và tích cực trong quá trình làm việc. Sự mạnh mẽ và sẵn sàng chấp nhận ý kiến đối lập giúp bạn xây dựng lòng tin vào chính bản thân mình và khả năng định hình ý tưởng của mình theo hướng tích cực hơn.

Một tin vui là bạn sẽ luôn tìm thấy một nhóm nhỏ những người thích thú với sự độc đáo của bạn. Họ sẵn lòng chia sẻ và lan truyền ý tưởng của bạn. Hãy tận dụng mọi cơ hội để phục vụ và làm hài lòng nhóm nhỏ này.

Hơn thế nữa, việc vui vẻ đón nhận sự chỉ trích có thể tạo ra sự đồng thuận và ủng hộ từ những người xung quanh. Khi người khác thấy bạn mở lòng và sẵn sàng học hỏi từ những ý kiến khác nhau, họ cũng sẽ có xu hướng hỗ trợ và chia sẻ ý kiến của họ một cách tích cực, tạo nên một môi trường làm việc tích cực và sáng tạo.

Thay đổi quy trình tạo ra sự khác biệt

Có những lúc, để tạo nên sự cuốn hút, bạn không cần phải tích hợp ngay “con bò tía” vào sản phẩm mà hãy đặt nó vào quy trình bán hàng. Mục tiêu của bạn ở đây là tạo ra sự thích thú cho khách hàng, làm cho trải nghiệm mua sắm trở nên độc đáo và hấp dẫn.

Thay đổi quy trình không chỉ là về việc tạo ra một sản phẩm mới, mà còn là về việc tạo ra một trải nghiệm độc đáo và có ý nghĩa cho khách hàng. Từ việc đơn giản như cách chúng ta chào đón, tư vấn, đến quy trình thanh toán, tất cả đều có thể được thiết kế để tạo ra sự khác biệt và gây ấn tượng sâu sắc.

Chẳng hạn, một người bán thịt có thể biến quy trình mua thịt thành một trải nghiệm thú vị. Khách hàng khi đến mua thịt sẽ không chỉ là việc chọn thực phẩm, mà còn là cơ hội để họ nghe những câu chuyện hài hước từ người bán và thậm chí được thưởng thức một bài thơ về bít tết.

Những chi tiết như vậy làm cho khách hàng cảm thấy thú vị, hạnh phúc và không còn cảm giác chán nản khi đứng xếp hàng chờ đợi mua thịt. Dù sản phẩm thịt không có sự khác biệt về chất lượng so với các cửa hàng khác, nhưng trải nghiệm mua sắm độc đáo sẽ tạo ra một liên kết đặc biệt với khách hàng. Kết quả như bạn đã dự đoán được, quán thịt này thu hút ngày càng nhiều khách hàng.

Bằng cách tận dụng sự sáng tạo trong mọi khía cạnh của quy trình kinh doanh, chúng ta có thể tạo ra ấn tượng độc đáo và không thể phải lòng từ khách hàng, từ đó xây dựng sự tín nhiệm và trung thành.

Trước tiên hãy giải quyết các vấn đề của khách hàng

Trong cuốn “Con Bò Tía”, thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu hiện tại, Seth Godin khuyến khích doanh nghiệp và những người làm tiếp thị nắm bắt những vấn đề mà khách hàng có thể chưa nhận ra nhưng mà khi giải quyết sẽ mang lại giá trị thực sự.

Tiên phong giải quyết vấn đề của khách hàng không chỉ đơn thuần là cung cấp giải pháp cho nhu cầu hiện tại mà còn là việc đưa ra những ý tưởng sáng tạo và độc đáo mà khách hàng chưa bao giờ nghĩ đến. Việc này đòi hỏi sự nhạy bén, sáng tạo và lòng đam mê để định hình một giải pháp độc đáo và tiên tiến.

Bạn hãy thăm dò những khó khăn mà khách hàng của bạn đang gặp phải. Có thể là những khó khăn trong việc sử dụng sản phẩm của bạn hoặc thậm chí là trong quá trình mua sắm. Hãy tập trung vào việc tổng hợp và lắng nghe những phàn nàn của khách hàng về sản phẩm của đối thủ và nỗ lực hoàn thiện chúng. Việc này sẽ làm cho sản phẩm của bạn trở nên ưu việt hơn, và khách hàng sẽ từ bỏ đối thủ để lựa chọn bạn.

Một ví dụ điển hình là một công ty sơn đã nhận thức được rằng, nhiều người gặp khó khăn khi mở nắp sơn. Để tối ưu trải nghiệm của khách hàng, họ đã điều chỉnh lại nắp sơn làm sao cho việc mở nắp trở nên dễ dàng mà vẫn đảm bảo an toàn. Kết quả là, họ đã dẫn đầu về doanh số bán hàng và tạo ra một trải nghiệm tích cực cho khách hàng.

Bài học quan trọng ở đây là bạn hãy liên tục lắng nghe và phản hồi từ khách hàng để duy trì sự linh hoạt và có khả năng thích nghi với thị trường, từ đó đạt được sự thành công và vị thế độc đáo.

ElonX quotes - con bò tía - purple cow

Thay đổi nhỏ tạo nên sự độc đáo không ngờ

Đôi khi, để tạo ra sự độc đáo, bạn không cần phải đổi toàn bộ sản phẩm hoặc dịch vụ. Thay vào đó, một sự điều chỉnh nhỏ, một chi tiết tinh tế có thể tạo ra sự khác biệt lớn. Điều này có thể là một cải tiến trong thiết kế, một sự thay đổi trong quy trình làm việc hoặc thậm chí chỉ là một trải nghiệm dịch vụ khách hàng tinh tế hơn.

Bạn có thể là việc thay đổi một chi tiết nhỏ trên sản phẩm, chẳng hạn như màu sắc, hình dạng hoặc vật liệu sử dụng. Sự thay đổi này không chỉ mang lại sự mới mẻ mà còn tạo ra sự chú ý từ phía khách hàng. Một sự độc đáo tinh tế như vậy có thể làm tăng giá trị thương hiệu và tạo ra cơ hội tiếp cận mới trên thị trường.

Ví dụ như một cửa hàng đã chiêu mộ một nhân viên có chất giọng đặc biệt, có thể gây ấn tượng mạnh mẽ cho bất kỳ ai nghe. Khi người này trả lời điện thoại, khách hàng không chỉ muốn gọi điện thoại để giải quyết vấn đề mà còn để được trải nghiệm giọng nói độc đáo này.

Hãy tạo ra chính sách tuyệt hảo

Khách hàng hạnh phúc không chỉ đến từ chất lượng sản phẩm mà còn là sự chăm sóc và hỗ trợ sau khi mua hàng. Chính sách hậu mãi và bảo hành đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng lòng tin và tạo ra một trải nghiệm tích cực cho khách hàng.

Khi một khách hàng phải đối mặt với vấn đề về sản phẩm, cách bạn đối xử và giải quyết vấn đề có thể quyết định sự hài lòng của họ. Nếu bạn đặt trách nhiệm lên khách hàng khi sản phẩm gặp sự cố thì uy tín của bạn có thể bị giảm sút. Không chỉ là mất mát về khách hàng, mà còn có thể dẫn đến việc họ chia sẻ trải nghiệm tiêu cực của họ với người khác.

Một ví dụ cụ thể về chính sách tuyệt vời: Một khách hàng đã mua chiếc áo lạnh của một cửa hàng nọ đã 15 năm và bây giờ mới có dấu hiệu hỏng hóc, khách hàng đem đến cửa hàng để nhờ họ sửa lại áo. Thật ngạc nhiên là khi mang chiếc áo đến, thay vì sửa lại áo, cửa hàng đã tặng khách hàng một thẻ mua hàng trị giá 450$ để mua bất cứ chiếc áo nào khác trong cửa hàng.

Quyết định của cửa hàng này không chỉ nhận được một khách hàng trung thành suốt đời mà còn tạo ra một hiệu ứng PR tích cực lớn. Điều này thể hiện rằng, trong thế giới kinh doanh ngày nay, đôi khi, việc tạo ra trải nghiệm khách hàng đặc biệt và duy trì một chính sách hậu mãi xuất sắc có thể làm nổi bật bạn giữa đám đông và tạo ra những liên kết vững chắc với khách hàng.

Để thành công, không chỉ cần có sản phẩm xuất sắc mà còn cần khả năng thu hút sự chú ý bằng cách đổi mới và làm mới. Cuốn sách Purple Cow – “Con Bò Tía” của Seth Godin sẽ giúp bạn nhận thức sâu sắc về sức mạnh của sự độc đáo và khác biệt trong kinh doanh, đồng thời mở ra một cái nhìn mới về tiếp thị và kinh doanh, khuyến khích sự sáng tạo và tư duy khác biệt để trở thành “con bò tía” trong ngành của mình.

Purple Cow (con bò tía) là gì?
Purple Cow là thuật ngữ xuất phát từ cuốn sách Purple Cow - “Con Bò Tía” của tác giả Seth Godin. Trong ngữ cảnh của cuốn sách, "con bò tía" không chỉ là một hình ảnh về một con bò có màu tía mà là biểu tượng của sự độc đáo và khác biệt. Khi bạn thấy một con bò tía giữa một đàn bò thông thường, nó sẽ nổi bật và thu hút sự chú ý của mọi người.

Trong ngữ cảnh tiếp thị và kinh doanh, "con bò tía" đại diện cho sản phẩm hoặc dịch vụ độc đáo, khác biệt, và có khả năng thu hút sự chú ý của khách hàng. Seth Godin khuyến khích doanh nghiệp tìm kiếm sự khác biệt này để nổi bật trong thị trường cạnh tranh. Nếu sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn không khác biệt, nghĩa là giống như một đàn bò thông thường, thì nó sẽ khó thu hút sự chú ý và trở thành một phần của "đám đông xám" mà người ta có thể bỏ qua.