ElonX_Logo black
Search

Bắt Đầu Với Câu Hỏi Tại Sao: Nghệ thuật truyền cảm hứng trong kinh doanh

Bắt Đầu Với Câu Hỏi Tại Sao
Nội dung

Cuốn sách “Bắt Đầu Với Câu Hỏi Tại Sao” (tựa gốc: Start With Why) của Simon Sinek là một tác phẩm nổi tiếng về chủ đề lãnh đạo và tư duy chiến lược. Trong cuốn sách phát triển bản thân này, Sinek bắt đầu bằng việc đặt ra câu hỏi cơ bản nhưng sâu sắc: “Tại sao?”. Ông khẳng định rằng sự thành công của mọi hành động, doanh nghiệp hoặc tổ chức nằm ở khả năng hiểu rõ về lý do tại sao chúng ta làm điều gì đó.

“Bắt Đầu Với Câu Hỏi Tại Sao” không chỉ là một cuộc phiêu lưu trong tư duy chiến lược mà còn mang đến những ví dụ thực tế từ các tổ chức và nhân vật nổi tiếng. Đặc biệt, Sinek giới thiệu mô hình “The Golden Circle” để giải thích cách lãnh đạo có thể tạo động lực, tạo ra sự tin tưởng và thay đổi trong tổ chức bằng cách bắt đầu với tại sao.

Hãy khám phá cuốn sách ngay bây giờ để tìm hiểu cách truyền cảm hứng cho người khác để tạo ra giá trị trong một công ty có mục đích nhé!

Bắt đầu với câu hỏi “TẠI SAO”

Simon Sinek đã tạo ra một phong trào để truyền cảm hứng cho mọi người làm những điều làm cho họ cảm thấy hứng thú. Ông trở nên nổi tiếng trên toàn thế giới sau một buổi nói chuyện TED trong đó ông khám phá cách lãnh đạo có thể truyền cảm hứng, tạo niềm tin và thay đổi. Mọi thứ phải bắt đầu bằng “TẠI SAO”. Câu hỏi “TẠI SAO” là một câu hỏi rất mạnh mẽ. Đối với mỗi người và tổ chức, biết được lý do sẽ giúp truyền cảm hứng, sáng tạo, sản xuất và hạnh phúc.

“Những nhà lãnh đạo xuất sắc có khả năng truyền cảm hứng để hành động. Những người có khả năng truyền cảm hứng mang lại cho người khác một ý nghĩa hoặc sự thuộc về mà ít liên quan đến bất kỳ động cơ hoặc lợi ích ngoại vi nào. Những người thực sự lãnh đạo có khả năng tạo ra một đám đông người hành động không phải vì họ bị thuyết phục, mà là vì họ được truyền cảm hứng.” – Trích dẫn sách.

Những quyết định của chúng ta là kết quả của cuộc đối thoại giữa lý trí và trái tim. Hàng ngày, bộ não của chúng ta phân tích lượng dữ liệu khổng lồ để cung cấp lý do hợp lý hóa các quyết định của mình. Nhưng thông thường, những điều này dường như không hợp lý bởi vì họ không cần phải tỏ ra lý trí khi phù hợp với lý do tại sao.

Con người chúng ta thường hay phỏng đoán mọi vấn đề, và những gì chúng ta giả định sẽ hướng hành vi của chúng ta thay đổi.

Tại sao lại bắt đầu với câu hỏi “TẠI SAO”?

Đây là một chìa khóa quan trọng để mở ra sự truyền cảm hứng và thành công, đặc biệt là trong lãnh đạo và kinh doanh. Những nhà lãnh đạo vĩ đại không chỉ biết làm thế nào mà họ làm, mà còn có khả năng truyền cảm hứng để kích thích hành động. Họ tạo ra một cảm giác tin tưởng mà không cần phải dùng đến sự dụ dỗ và lôi kéo lớn.

Lãnh đạo thực sự là người có khả năng tạo ra một đội ngũ ủng hộ không bằng cách ép buộc, mà là bằng cách truyền cảm hứng. Những người được truyền cảm hứng không chỉ thực hiện nhiệm vụ vì sự ép buộc, mà vì họ thấy được ý nghĩa sâu sắc đằng sau hành động của mình. Họ có động lực bên trong, không bị quấy rối bởi những lời dụ dỗ hay sự thuận tiện.

Mặc dù không phải tất cả mọi người và tổ chức đều có khả năng truyền cảm hứng, nhưng những nơi có những nhà lãnh đạo có khả năng này thường xuất phát từ nhiều lĩnh vực khác nhau. Điều đặc biệt là họ thu hút những khách hàng và nhân viên trung thành nhất, không ngần ngại chia sẻ lợi ích với người khác trong ngành kinh doanh. Họ không chỉ đem lại những cải tiến, mà quan trọng hơn là khả năng duy trì và phát triển những thành công đó trong thời gian dài.

Bắt đầu với câu hỏi “TẠI SAO” là lựa chọn lý tưởng cho những người muốn mở lòng với ý tưởng mới, tìm kiếm chiều sâu trong sự thành công và tin rằng sự giúp đỡ của người khác là chìa khóa của thành công. Nhìn lại lịch sử, những người nổi tiếng và những nhà phát minh có thành công thường xuyên bắt đầu với câu hỏi “TẠI SAO”. Ví dụ như anh em nhà Wright đã thay đổi thế giới với máy bay của mình, và Apple không chỉ đơn thuần làm máy tính mà còn dẫn đầu trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Nếu chúng ta học cách tư duy và hành động như những người truyền cảm hứng, thì chúng ta có thể tạo ra một thế giới đa dạng, phát triển bền vững và tiến bộ. Điều này đặt ra một thách thức và cũng là cơ hội cho mỗi người chúng ta để tìm kiếm lý do tại sao chúng ta làm những gì chúng ta làm và làm thế nào chúng ta có thể tạo ra sự ảnh hưởng tích cực trong xã hội.

Thao túng không phải là nguồn cảm hứng

ElonX quotes - bắt đầu với câu hỏi tại sao

Có hai cách để tác động đến hành vi của con người: thao túng và truyền cảm hứng. Trong một thế giới không bắt đầu bằng TẠI SAO, không có gì ngoài sự thao túng đó là “củ cà rốt hoặc cây gậy”. Cách tiếp cận củ cà rốt và cây gậy nhằm mục đích thúc đẩy hành vi thông qua sự kết hợp giữa phần thưởng và hình phạt.

Trong kinh doanh và chính trị, có nhiều hình thức thao túng được biết đến: Sợ hãi (“Nếu bạn không sử dụng sản phẩm của tôi, bạn có thể bị bệnh”), áp lực từ bạn bè (“90% chuyên gia trong lĩnh vực của bạn sử dụng sản phẩm X”), giảm giá (“mua 2 tính tiền 1”), quà tặng (“đồ chơi miễn phí”), sự mới lạ, v.v. Những thao túng này không thúc đẩy lòng trung thành. Bạn sẽ chỉ mua một sản phẩm giảm giá vì đó là điều hợp lý nên làm chứ không phải vì bạn trung thành với thương hiệu. Tùy theo thao tác mà bạn sẽ chuyển đổi nhãn hiệu nhiều lần.

Cà rốt và cây gậy có tác dụng nhưng không lâu dài. Bạn không thể thiết lập mối quan hệ lâu dài với người mà bạn thao túng. Ngoài ra, những người bị thao túng sẽ có xu hướng trở nên nghiện những thao túng đó. Nếu bạn đã quen với việc mua sản phẩm giảm giá thì bạn sẽ không thể chấp nhận được mức giá hợp lý nữa.

Có thể nói, thao túng thường tập trung vào “Làm thế nào”, trong khi “Tại sao” là yếu tố chính để tạo nên sự cảm hứng và thành công bền vững. Thao túng thường ảnh hưởng giá trị cốt lõi và ý nghĩa cá nhân, khiến cho người làm việc mất đi động lực tự nhiên để thực hiện công việc. Những người làm việc trong môi trường thao túng thường không tập trung hoặc cam kết với công việc của mình, vì họ không thấy được ý nghĩa sâu sắc đằng sau những gì họ làm.

Trong khi đó, bằng cách tập trung vào “TẠI SAO”, tổ chức tạo ra một môi trường thúc đẩy sự sáng tạo và tìm kiếm giải pháp mới thay vì chỉ tuân thủ quy tắc và quy trình cũ. Khi người làm việc hiểu rõ tại sao họ làm việc, họ có thể tự động lực mình một cách tự nhiên. Tập trung vào câu hỏi “TẠI SAO” sẽ giúp tạo ra một môi trường khuyến khích trách nhiệm cá nhân và tự chủ, thay vì phải thao túng từ bên ngoài.

Vòng tròn vàng (The Golden Circle)

bắt đầu với câu hỏi tại sao - vòng tròn vàng the golden circle

 

Để truyền cảm hứng và được truyền cảm hứng, bạn phải dựa vào một “Vòng tròn vàng” (The Golden Circle) cân đối. “Vòng tròn vàng” của Sinek cung cấp cái nhìn quý giá về lý do tại sao một số nhà lãnh đạo và tổ chức đã thành công với sức ảnh hưởng ngoại dựa. Nó cho thấy họ làm thế nào để truyền cảm hứng thay vì thao tác.

Một “Vòng tròn vàng” cân đối phải bắt đầu từ bên trong ra. Từ WHY (lý do), đến HOW (làm thế nào), đến WHAT (Làm gì) và không phải ngược lại. “Vòng tròn vàng” là khái niệm số một của Simon Sinek, mà ông sử dụng trong mọi hội nghị, bài nói chuyện hoặc sách.

  • WHAT: Thông thường, WHAT là câu hỏi dễ dàng. WHAT là sản phẩm hoặc dịch vụ mà tổ chức của bạn bán. Nó là kết quả của mọi thứ và có thể dễ dàng được xác định và đo lường.
  • HOW: So với WHAT, HOW ít rõ ràng hơn nhưng nhiều công ty biết LÀM THẾ NÀO họ thực hiện CÁI GÌ họ làm. HOW có thể là “đề xuất giá trị phân biệt” của một công ty, tức là điều làm cho nó tốt hơn so với đối thủ. Đó là mọi thứ làm cho CÁI GÌ trở nên khả thi.
  • WHY: Rất ít công ty biết LÝ DO họ thực hiện CÁI GÌ họ làm. Đó là khó hình dung và diễn đạt mục đích tối thượng của hành động của mình. Tuy nhiên, đó là nơi mọi thứ nên bắt đầu.

Simon Sinek chứng minh rằng, những tổ chức và nhân vật lãnh đạo nổi tiếng thường bắt đầu từ WHY trước khi chuyển đến HOW và WHAT. Họ tập trung vào việc truyền đạt lý do tại sao họ làm việc trước và điều này tạo ra một kết nối mạnh mẽ với người khác, vì người ta thường hành động theo cảm xúc và giá trị cảm nhận.

Mô hình “Vòng tròn vàng” (The Golden Circle) đã đưa ra một cách nhìn mới về tư duy chiến lược và truyền thông, khuyến khích sự tập trung vào lý do tại sao hành động. Thay vì hỏi “Chúng ta nên làm CÁI GÌ để cạnh tranh?”, thì hãy đặt câu hỏi “TẠI SAO chúng ta làm NHỮNG GÌ chúng ta đang làm ngay từ khi bắt đầu, và chúng ta có thể làm CÁI GÌ để truyền tải nguyên tắc của chúng ta vào cuộc sống dựa trên tất cả những công nghệ và tất cả những cơ hội thi trường đang sẵn có ngày nay?”.

Tạo ra ý nghĩa để kiến tạo giá trị

Trong cuốn sách, Apple được đề cập nhiều lần như là ví dụ tốt nhất về một công ty bắt đầu từ LÝ DO. “Mọi thứ chúng tôi làm, chúng tôi làm vì chúng tôi tin rằng chúng ta nên luôn đặt câu hỏi về tình trạng hiện tại. Chúng tôi nghĩ khác biệt”.

LÝ DO của Apple là tập trung vào việc xây dựng sự kết nối giữa người dùng và sản phẩm của họ để hướng tới mục tiêu tạo ra những sản phẩm có khả năng thay đổi cách mọi người tương tác với công nghệ. Do vậy, khách hàng của Apple trung thành gần như tuyệt đối với thương hiệu. Bởi khách hàng của Apple tin vào LÝ DO của Apple nên họ sẵn lòng trả giá cao hơn, sẵn sàng xếp hàng chờ đợi trong thời gian dài và trở thành những người ủng hộ nhiệt tình nhất của thương hiệu.

Đối với Sinek, nguyên tắc của “Vòng tròn vàng” không chỉ dừng lại ở mức độ giao tiếp nổi bật. Điều này là một nguyên lý mà chắc chắn được xây dựng dựa trên sự phát triển trong hành vi của con người. Sức mạnh của nguyên tắc TẠI SAO không chỉ là quan điểm cá nhân, mà nó còn dựa trên cơ sở sinh học. Nếu chúng ta nhìn vào cấu trúc cắt ngang của bộ não con người từ trên xuống dưới, chúng ta sẽ thấy rõ ràng rằng các tầng của “Vòng tròn vàng” chính xác tương ứng với ba lớp chính của bộ não.

Khu vực mới nhất của não, được biết đến là não ngoài hoặc não lỏng, tương ứng với khía cạnh CÁI GÌ. Khi chúng ta giao tiếp từ bên ngoài vào bên trong, chúng ta đang tập trung vào NHỮNG GÌ chúng ta thực hiện đầu tiên. Ngược lại, khi chúng ta giao tiếp từ bên trong ra bên ngoài, chúng ta đang tương tác trực tiếp với vùng não kiểm soát quyết định và vùng não chịu trách nhiệm cho ngôn ngữ, giúp chúng ta lý giải những quyết định này.

Niềm tin là nền tảng của mọi thứ

Sinek nhấn mạnh rằng, niềm tin là yếu tố cơ bản và không thể thiếu trong bất kỳ tổ chức nào muốn đạt được sự thành công bền vững. Niềm tin tạo ra nền tảng cho mối quan hệ và tương tác tích cực trong tổ chức.

Niềm tin không thể được áp đặt từ bên ngoài, mà phải được xây dựng từ bên trong tổ chức. Điều này bao gồm việc xác định và truyền đạt một “TẠI SAO” mạnh mẽ, giúp mọi thành viên trong tổ chức hiểu rõ mục tiêu và ý nghĩa của công việc mình.

Không có niềm tin, không có sự khám phá, thử nghiệm, không có sự tiến triển nào cả. Để đạt được những điều lớn lao, các tổ chức lớn phải tạo ra niềm tin. Đó cũng là cách tạo ra một văn hóa mạnh mẽ có thể lan truyền và củng cố mục đích của công ty theo thời gian. Khi họ cảm thấy được bảo vệ bởi công ty và có cảm giác thuộc về, nhân viên sẽ truyền đi những tinh thần tích cực này đến khách hàng của công ty.

Nếu muốn cải thiện dịch vụ khách hàng, bạn nên bắt đầu từ nhân viên của bạn! Sinek viết rất chi tiết về Southwest Airlines, một hãng hàng không đã thành công trong việc tạo ra môi trường làm việc đầy niềm tin vào đầu những năm 1970. Những nhân viên của Southwest Airlines được đối xử tốt sẽ đối xử tốt với khách hàng. Herb Kelleher, CEO huyền thoại của Southwest Airlines tin rằng nhân viên phải là những người luôn được ưu tiên hàng đầu.

“Nhân viên là ưu tiên hàng đầu. Nếu nhân viên được đối xử tốt, họ sẽ đối xử tốt với khách hàng. Khách hàng sẽ mua sản phẩm. Và cổ đông cũng sẽ hạnh phúc.”

Bên cạnh đó, lãnh đạo đóng vai trò quyết định trong việc tạo ra một môi trường niềm tin. Sự lãnh đạo mẫu mực không chỉ là người chỉ đường mà còn là người thúc đẩy niềm tin bằng cách hướng dẫn bằng ví dụ và tạo điều kiện cho sự phát triển cá nhân.

Sinek cũng đã chứng minh tổ chức có niềm tin mạnh mẽ sẽ dễ dàng đạt được sự thành công và sự ổn định lâu dài. Niềm tin tạo ra một cộng đồng đoàn kết, giúp tổ chức vượt qua khó khăn và tạo nên sự đổi mới và sáng tạo.

ElonX quotes - bắt đầu với câu hỏi tại sao

Thành tích và thành công

Với một số người, thành công có vẻ như chỉ là một sự mỉa mai và không phải tất cả những người đạt được thành công vĩ đại đều cảm thấy hài lòng với nó. Sau khi đạt được danh tiếng, nhiều người thậm chí nói về cảm giác cô đơn. Điều này là do chúng ta thường lẫn lộn giữa hai khái niệm quan trọng: Thành tích và thành công.

Thành tích là những điều bạn đạt được, giống như mục tiêu, nó là những thành tựu cụ thể, dễ xác định và có thể đo lường được. Ngược lại, thành công không chỉ là một kết quả hữu hình, mà là một cảm giác hoặc trạng thái tinh thần. Chúng ta thường dễ dàng đặt ra kế hoạch để đạt được mục tiêu, nhưng việc xây dựng kế hoạch để đạt được cảm giác thành công thì phức tạp hơn.

Thành công đến khi chúng ta thức dậy mỗi ngày để theo đuổi lý do tại sao chúng ta làm những gì chúng ta làm, và nó có vai trò như một cột mốc chứng tỏ rằng chúng ta đang theo đúng hướng.

“Tiền bạc không mua được hạnh phúc nhưng nó chi trả chi phí cho chiếc du thuyền bạn kéo theo bên cạnh”. Chiếc du thuyền, biểu tượng của thành tích, chỉ đơn giản là một phần của sự thành công. Nó dễ nhận biết và đạt được thông qua việc lập kế hoạch đúng đắn. Ngược lại, cái chúng ta kéo theo đại diện cho sự khó định nghĩa của cảm giác thành công. Rõ ràng, nó khó nhìn thấy và khó đạt được hơn. Thành tích và thành công là hai khái niệm khác nhau, đôi khi chúng liên quan đến nhau và đôi khi không.

Quan trọng hơn, nhiều người theo đuổi thành công thường nhầm lẫn rằng những gì họ đạt được là điểm đến cuối cùng. Điều này làm cho họ không bao giờ cảm thấy thỏa mãn, dù cho chiếc du thuyền của họ có lớn đến đâu. Chúng ta thường rơi vào sai lầm giả định rằng có được nhiều thứ sẽ mang lại cảm giác thành công. Tuy nhiên, hiếm khi điều đó xảy ra như chúng ta mong đợi.

Trên thực tế, nhiều công ty, thương hiệu và lãnh đạo đã mất đi LÝ DO của họ theo thời gian. Thách thức lớn nhất là duy trì sự rõ ràng của WHY nguyên vẹn, mặc dù đã đạt được thành công. Thực sự, thành công là một thách thức. Khi trở nên thành công, bạn đạt được một điểm mà bạn cần xác định các chỉ số mục tiêu để tiếp tục phát triển. Đó là lúc bạn có nguy cơ chỉ tập trung vào những gì có thể đo lường được và mất hút theo đuổi những điều quan trọng thực sự (WHY).

Đừng bao giờ nhầm lẫn thành công có thể đo lường được với thành công thực sự! Đôi khi, bạn đạt được tất cả các mục tiêu của mình (nó có thể đo lường được) nhưng bạn cảm thấy như một kẻ lừa dối. Hoặc tệ hơn, đôi khi bạn càng không hạnh phúc khi bạn “thành công”. Điều này xảy ra mỗi khi WHAT, HOW và WHY của bạn không còn cùng nhau.

Ứng dụng “lý do tại sao” vào thực tiễn

Sinek giải thích rằng ‘Lý do tại sao’ có lẽ là thông điệp quan trọng nhất mà một tổ chức hoặc cá nhân có thể truyền đạt vì đây là điều làm người khác cảm hứng hành động. “Bắt đầu với câu hỏi tại sao” là cách bạn giải thích mục đích của mình và lý do bạn tồn tại và hành xử như bạn đã làm.

Chúng ta có thể ứng dụng những bài học trong cuốn sách “Bắt Đầu Với Câu Hỏi Tại Sao” vào thực tiễn bằng các bước sau:

Bước 1: Tìm hiểu và các định TẠI SAO (Why) của doanh nghiệp hoặc tổ chức:

  • Nghiên cứu và hiểu rõ về lịch sử, giá trị cốt lõi, mục tiêu và ý nghĩa của doanh nghiệp hoặc tổ chức.
  • Đặt câu hỏi về ý nghĩa sâu sắc của sự tồn tại của tổ chức để định rõ “Tại sao” của nó.

Bước 2: Phát triển thông điệp “TẠI SAO” mạnh mẽ và truyền cảm hứng:

  • Xây dựng một thông điệp “TẠI SAO” mạnh mẽ có thể truyền cảm hứng cho cả khách hàng và nhân viên.
  • Sử dụng ngôn ngữ và cách diễn đạt thấu hiểu giá trị cốt lõi và mục tiêu của doanh nghiệp hoặc tổ chức.

Bước 3: Đảm bảo rằng những quyết định và hành động của bạn đều dựa trên giá trị cốt lõi:

  • Hãy chắc chắn mọi quyết định và hành động của bạn được hỗ trợ bởi giá trị cốt lõi và mục tiêu của tổ chức.
  • Tất cả sản phẩm, dịch vụ và hoạt động đều phản ánh rõ giá trị cốt lõi và mục tiêu.

Bước 4: Tạo ra môi trường làm việc truyền cảm hứng và tạo động lực:

  • Đưa “Tại sao” vào bên trong nội bộ tổ chức để tạo ra một môi trường làm việc đầy đủ sự truyền cảm hứng và động lực.
  • Thúc đẩy cam kết và định hướng bằng cách tạo điều kiện cho nhân viên hiểu rõ lý do họ tham gia vào công việc hàng ngày.

Bước 5: Thực hiện hoạt động truyền thông và tiếp thị với câu hỏi “TẠI SAO”:

  • Tổ chức các chiến dịch tiếp thị dựa trên giá trị cốt lõi và mục tiêu để truyền tải thông điệp “Tại sao” đến khách hàng và cộng đồng.
  • Tạo ra các hoạt động truyền thông chân thực và nhấn mạnh tầm quan trọng của “Tại sao” đối với doanh nghiệp hoặc tổ chức.

Tóm lại, bạn cần yêu cầu sự cam kết và định hướng từ các nhà lãnh đạo và quản lý để thúc đẩy việc đưa “Tại sao” vào bên trong tổ chức. Đồng thời hãy tạo ra một môi trường làm việc nơi mà giá trị cốt lõi và mục tiêu làm nền tảng cho mọi hoạt động và quyết định.

Có thể nói, sức mạnh của một tổ chức nằm ở việc xác định mục tiêu sâu sắc và truyền cảm hứng thông qua câu hỏi “TẠI SAO”. Sinek đã chứng minh rằng niềm tin, mục tiêu chung và sự hiểu biết về giá trị cốt lõi là chìa khóa cho sự thành công và ổn định.

Cuốn sách khích lệ chúng ta không chỉ tìm hiểu “làm thế nào” mà còn hỏi “Tại sao” để khám phá ý nghĩa sâu sắc, kích thích sự đổi mới và định hình một tương lai tươi sáng cho tổ chức. Đây thực sự là một hướng dẫn đầy tầm quan trọng về cách tạo ra sự ảnh hưởng và ý nghĩa trong mọi lĩnh vực cuộc sống và công việc.